Zouden er in Nederland nog leidinggevenden bestaan die besluiten om een vrouw minder snel promotie te geven dan een man, puur omdat ze een vrouw is? Het glazen plafond is een metafoor voor de onzichtbare barrières die vrouwen beperken in het verkrijgen van topfuncties binnen bedrijven en overheidsfuncties. Samen met het glazen plafond wordt ook regelmatig het verschil in salaris genoemd, wanneer vrouwen in dezelfde functie minder verdienen dan mannen.

In plaats van vingers te wijzen naar de leidinggevenden die bepalen over promoties en salarissen, zouden we die energie ook kunnen steken in bepalen wat een vrouw kan veranderen. Ik besef dat ik me met deze uitspraak op glad ijs bevind, maar hoop dat de rest van dit artikel voor meer begrip zorgt.

In de sociale wetenschap is er consensus over: mannen nemen meer risico dan vrouwen. Of dit aangeboren is of aangeleerd, maakt in dit geval niet zo veel uit. Beiden zijn te beïnvloeden door omgevingsfactoren. Het verschil in risicogedrag kan een deel van het glazen plafond en salarisongelijkheid verklaren. Zowel tijdens de werkzaamheden als tijdens het onderhandelen met een manager zullen mannen andere keuzes maken dan vrouwen: risicovollere keuzes die hen verder brengen.

Tijdens het werk hebben mannen minder moeite met ‘over lijken gaan’ voor hun persoonlijk gewin. Zij willen een doel behalen en laten zich niet belemmeren door de nadelige effecten die dat heeft op de (vrouwelijke) collega die ze achter zich laten. Mannen floreren in competitieve omgevingen, waar vrouwen in zulke situaties juist minder presteren. Laat onderwijs en bedrijven investeren in het informeren en trainen van vrouwen, zodat het verschil in compititief gedrag kleiner wordt.

Hetzelfde geldt voor het onderhandelen over een passend salaris in geval van promotie. Een man zegt: “Als je me niet minstens x% salarisverhoging biedt, ben ik weg”, terwijl een vrouw sneller genoegen zal nemen met wat ze aangeboden krijgt. Zij is niet geneigd hetzelfde risico te nemen als haar mannelijk equivalent. Overigens blijkt uit dit onderzoek dat dat verschil niet onoverkoombaar is. Goed nieuws dus: de ongelijkheid hangt af van de context. De verschillen verdwijnen bijvoorbeeld wanneer een vrouw ervaring heeft in onderhandelen. Ook hier is training een oplossing, zo krijgen ook vrouwen het gevoel in een sterke onderhandelingspositie te staan. Met dit (zelf)vertrouwen zullen ze meer risico durven te nemen en eindigen met een hoger salaris.

Nog wel een kleine side note: ik twijfel er niet aan dat het risicomijdende gedrag van vrouwen in elk geval deels verklaard wordt door omgevingsfactoren. Al gedurende de kindertijd worden jongens anders benaderd dan meisjes. Ik denk dat het goed is om je daar bewust van te zijn: leer ook meisjes dat -als ze willen- carrière maken vanzelfsprekend is en leer ook meisjes dat zij -als ze later groot zijn- verantwoordelijk zijn voor het financieel onderhouden van hun gezin.