Judith van Neck is 25 jaar, studeerde Communicatie en Media aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en verhuisde in maart voor een jaar naar Ghana. Hier werkt ze als Communication Officer voor de organisatie Ghana Health and Education Initiative. Vanaf heden schrijft ze ook voor Stay Woke.

Op 24 maart werd in Nederland en andere landen de ‘World Earth Hour’ georganiseerd. Een uur lang de lichten uit, als symbolisch gebaar voor een duurzamere wereld. De dag erna werd ik wakker onder mijn klamboe in Ghana en terwijl ik nog in mijn bed lag te zweten stopte de ventilator er mee. De overheid besloot dat het land van 9 tot 5 wel zonder elektriciteit kon.

Deze beperking in luxe is verre van een oproep om zuiniger met elektriciteit om te gaan. Het is pure noodzaak voor het land waar meer vraag is naar energie dan aanbod. De publieke Electricity Company of Ghana (ECG) is de grootste elektriciteitsverstrekker van Ghana. Het bedrijf kampt met problemen die de stabiele toevoer van elektriciteit naar consument beperken.

Welke problemen dan?
Er is weinig variatie binnen elektriciteitsopwekking. Dit leidt tot afhankelijkheid van de Akosombo hydro-elektrische krachtcentrale. Deze krachtcentrale wordt gedreven door het water dat de Akosombodam instroomt. Als hier het waterpeil te laag staat, heeft dit tot gevolg dat niet genoeg elektriciteit kan worden opgewekt.
Daarnaast is er veel productieverlies. Zelfs als er genoeg elektriciteit wordt gegenereerd om heel Ghana hiervan te voorzien, gaat tijdens het overdrachts- en distributieproces nog zo’n 20% verloren.
Een derde probleem is dat zowel onafhankelijke instanties als de Ghanese overheid de ECG in totaal zo’n 276 miljoen euro schuldig zijn. Dit bemoeilijkt de ECG en andere distributiemaatschappijen om tijdig elektriciteit in te kopen bij hun leveranciers.

Ghana kende al vaker een elektriciteitscrisis. Tussen 1982 en 1984 vond de eerste plaats, het resultaat van enorme droogte. De droogte leidde tot ondermaatse watertoevoer in de Akosombodam. Ook in 1997-1998, 2003, 2007-2008 zorgde dit voor tekorten. Het huidige tekort is al gaande sinds 2011.

Andere landen, zoals Venezuela en Zuid-Afrika, zijn eveneens bekend met het probleem. In 2008 en 2014 was het Zuid-Afrikaanse elektriciteitsbedrijf Eskom genoodzaakt om regelmatig  stroomuitval in te plannen. Ook hier was sprake van te weinig energie om heel het land in stroom te voorzien. Tot grote frustratie van de burgers, uiteraard. Niet alleen is het onpraktisch: black-outs zijn ook bad for business. Hoe bedien je gasten in een restaurant zonder licht? Hoe bedruk je posters en flyers als je printer niet op stroom is aangesloten? Hoe verkoop je verse vis zonder dat de koeling het doet? We zijn afhankelijk van elektriciteit.

In een land als Nederland, waar we (nog) de luxe hebben om het licht uit te doen enkel om een statement te maken, zou langdurige stroomuitval zorgen voor het ernstig ontsporen van het dagelijks leven. We lijken ons niet erg bewust van het belang van stroom, maar de toevoer van elektriciteit is niet oneindig. Misschien is het een idee om in Nederland een maandelijks stroomloos uurtje in te voeren. We zullen er niet enorm veel energie mee besparen, desondanks laat het mensen wél de waarde van elektriciteit ervaren. Hopelijk met als gevolg meer motivatie om er in het dagelijks leven zuiniger mee om te gaan. Want pas als je om 8 uur ’s avonds in het pikkedonker in je kamer zit, met een lege telefoon en laptop zonder accu, ga je waarderen wat stroom biedt. Dat haal je niet uit één World Earth Hour per jaar.