Heb je al eens met een protestbordje op het Malieveld gestaan? Grote kans van niet. Heb je ooit op sociale media een post met een maatschappelijk karakter geliked of gedeeld? Waarschijnlijk wel. Welkom bij het slacktivisme dat de 21e eeuw kenmerkt.

Slacktivisme, ook wel bekend als passief activisme, is het ondernemen van een online actie die meestal met enkele klikken van de muis is voltooid. Deze actie laat de betrokkenheid van de slacktivist zien bij een politieke of sociale zaak. De slacktivist kan zich vervolgens erg goed voelen over zijn of haar minieme inspanning ter ondersteuning van het goede doel.

Alleen degenen die zich totaal afzijdig houden van sociale media, geen online petities ondertekenen en/of op fora discussiëren, kunnen met enige zekerheid zeggen dat ze nooit aan slacktivisme hebben bijgedragen. Heb jij de petitie voor het referendum omtrent de sleepwet getekend? Veranderde je na de terroristische aanslagen in Parijs je profielfoto naar Je suis Charlie? Heb je wel eens een bijdrage van een online vriend geliked/gedeeld/geretweet waarin:

 a)      Kritiek op de EU of andere instanties werd geuit met betrekking tot de vluchtelingencrisis?
 b)      Werd besproken hoe we met z’n allen duurzamer kunnen leven?
 c)       Een non-profit organisatie aandacht vroeg voor de ernstige situatie in ontwikkelingsland X?
 d)      Iets in de trant van opties a, b of c werd gedeeld?

Ja? Dan ben ook jij een slacktivist. Slacktisvisme is overigens niet enkel een links verschijnsel, zoals bovenstaande onderwerpen misschien doen vermoeden. Als jij een post in het kader van ‘minder, minder Marokkanen’ deelt, ben je ook onderdeel van slacktivisme.

Het heeft misschien een negatieve connotatie, maar slacktivisme is niet slecht. Het is een natuurlijk gevolg van maatschappelijke modernisering. Hoe bereikte men vroeger bedrijven, de politiek en het grote publiek? Door de straat op te gaan, in de krant te belanden en op de radio te worden besproken. Nu bereik je een veel groter en bovendien internationaal publiek online. En daarmee ook degenen met de macht om maatschappelijke veranderingen door te voeren. Tegenwoordig kun je zelfs de minister-president via een tweet bereiken.

Of deze tweet ergens toe leidt is een tweede. Misschien niet. Maar misschien ook wel. Als er ook duizend andere Nederlanders met hetzelfde vraagstuk besluiten om Mark Rutte via sociale media hierover aan te spreken, dan kan de zaak best wel eens op de agenda van de Tweede Kamer verschijnen. Na een online storm over de salarisverhoging van ING topman Ralph Hamers vorige maand heeft ook de politiek zich hierover uitgesproken. Met als gevolg dat ING de verhoging introk. Go slacktivisme!

Weliswaar zullen veel slacktivistische gedragingen niets uithalen, maar dat geeft niet. Uiteindelijk is bewustwording van bepaalde zaken al een enorme stap richting oplossingen. Slacktivisme leent zich uitstekend voor dit bewustwordingsproces. Natuurlijk moeten we oppassen dat we niet te lui worden en verwachten dat een ‘like’ genoeg is om de wereld te verbeteren. Maar zoals de lerarenstaking van begin dit jaar laat zien: wanneer een issue urgent en voor een significant aantal personen belangrijk genoeg is, wordt slacktivisme ook vandaag de dag nog gecombineerd met een staaltje ouderwets activisme.

Judith van Neck is 25 jaar, studeerde Communicatie en Media aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en verhuisde in maart voor een jaar naar Ghana. Hier werkt ze als Communication Officer voor de organisatie Ghana Health and Education Initiative. Vanaf heden schrijft ze ook voor Stay Woke.